SYLWETKA MIESIĄCA: STANISŁAW OSSOWSKI

Stanisław Ossowski urodził się 22 czerwca 1897 roku w Lipnie, a zmarł 7 listopada 1963 w Warszawie. Interesował się i tworzył w zakresie teorii znaku, estetyki, metodologii nauk społecznych, filozofii nauki i teorii kultury, psychologii społecznej. W 1915 roku podjął pierwsze studia na Uniwersytecie Warszawskim, na kierunku filozofia, dodatkowo kształcił się w zakresie filologii polskiej. W 1921 roku otrzymał stypendium rządu francuskiego i wyjechał do Paryża, gdzie kontynuował studia filozoficzne. Habilitował się na Uniwersytecie Warszawskim w 1933 roku przedstawiając pracę “U podstaw estetyki”. Wraz z rosnącym niepokojem związany z narastającym kryzysem ekonomicznym w kraju, wzrastało jego zainteresowanie socjologią. Wyjechał w latach 1933-1935 do Wielkiej Brytanii, gdzie jako uczeń Bronisława Malinowskiego rozwijał swoje zainteresowania antropologią społeczną. Po powrocie do Polski oddał się pracy naukowej tylko w zakresie socjologii. Pracował na zagadnieniami kultury ludzkiej, gdzie inspirowały go obserwacje czasu wojny i okupacji. Podjął również badania terenowe na Warmii i Mazurach oraz na Opolszczyźnie.

Ossowski zabiegał o powrót socjologii, po jej nieobecności w latach stalinizmu. Między innymi z jego inicjatywy powstała Sekcja Socjologiczna przy Polskim Towarzystwie Filozoficznym, w której miejsce, po niedługim czasie, powołano Polskie Towarzystwo Socjologiczne. Ponad to wspierał powstawanie nowych socjologicznych czasopism, dbał o kontakty polskiej socjologii z zagraniczną.

Pomimo, że początkowo jego twórczość była z zakresu logiki, teorii i historii nauki oraz estetyki, to nie była ona wolna od socjologicznej refleksji. W jego pracach odnaleźć można założenia szkoły filozoficznej, pozytywizmu, marksizmu, interakcjonizmu symbolicznego oraz socjologii humanistycznej. Posługując się pojęciami, opracowanymi przez siebie, poliformizmu ludzkiej osobowości oraz niewspółmierności skal wartości, starał się wyjaśnić istotę człowieka w relacji postaw i wartości, co skłoniło go do zainteresowań socjologią zaangażowaną w wartości. Akcentował również różnicę między naukami przyrodniczymi a społecznymi, oraz podkreślał rolę świadomości we wszystkich aspektach życia społecznego. Jako pracownik naukowy i badacz stawiał sobie za cel, po pierwsze – bycie badaczem, który stara się w najwierniejszy sposób opisać rzeczywistość społeczną, kierując się zdobytą wiedzą opracować kategorie analityczne, a po drugie bycie komentatorem rzeczywistości. Ossowski czerpał nauki od Tadeusza Kotarbińskiego, Jana Łukasiewicza, Władysława Tatarkiewicza oraz wspomnianego już wcześniej Bronisława Malinowskiego. Jego naukę kilka krotnie przerywała aktywność w działaniach wojennych.

Za jego najważniejsze dzieła uznaje się:

  • U podstaw estetyki (1933)
  • Nauka o nauce (1935)
  • Wieź społeczna i dziedzictwo krwi (1939)
  • O osobliwościach nauk społecznych (1962)
  • O ojczyźnie i narodzie (1984)

 

Źródła:

  1. Wincławski W. (2007). Słownik Biograficzny Socjologii Polskiej. Tom III Toruń:Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, str.91-108.
  2. http://www.kulturologia.uw.edu.pl/page.php?page=haslo&haslo=ossowski, [dostęp w Internecie: 10.05.2014]

 

autor: Karolina Pleskot

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *