Pojęcia tygodnia: ETNOGRAFIA

Etnografia (ethnography)

Socjologowie w drugiej połowie  XX wieku rozbudowali  swoją metodologię,  korzystając przy tym  z narzędzi używanych w antropologii. Etnografia  jest jedyną metodą badawczą w antropologii, natomiast w socjologii jest jedną z wielu ze względu na stosowanie w socjologii triangulacji to znaczy łączenia metod. Obecnie jest jednym z powszechnych sposobów badawczych stosowanych przez socjologów.

Zajmuje się ona poznawaniem społecznym ludzi w bezpośrednim kontakcie z nimi prze pewien okres czasu. Poprzez prowadzanie obserwacji uczestniczącej i przeprowadzanie wywiadów. Celem badań etnograficznych jest zrozumienie i zinterpretowanie działań społecznych.

Od badacza, którego celem jest pozyskanie neutralnej obserwacji wymagana jest duża refleksywność. W etnografii stara się odpowiedzieć na pytanie w jaki sposób etnograf wpływa na przedmiot swojego badania, a także na jego opis. Umiejętności badacza w terenie są istotne, zważając na wiele pułapek badacz musi być obiektywny i pozostać outsiderem.

Etnografia socjologiczna opiera się  o badania terenowe. Została wprowadzona na Uniwersytecie w Chicago a prowadzona była przez Wiliama Isaaca Thomasa, Ernesta Burgessa i Roberta Ezrę Parka, którzy badali problemy wielkich miast. Etnografia socjologiczna budzi problemy natury etycznej podobnie jest we wszystkich badaniach empirycznych, dlatego potrzebna jest zgoda osób i obserwowanych instytucji. Wyróżnia się różne perspektywy teoretyczne, które wyznaczają różnorodną analizę i jej metodologię między innymi są to :

– etnografia postmodernistyczna (Denzizn,Fontana),

– etnografia refleksyjna (Burawoy),

– etnografia feministyczna (Visweswaran)

– etnografia funkcjonalizmu strukturalnego

– etnografia interakcjonizmu symbolicznego (Goffman)

– etnografia etno metodologiczna (Wood)

– etnografia w teorii krytycznej (Marcuse, Foucoult, Bourdieau)

– etnografia w studiach kulturowych

 

Zalety i wady etnografii:

Zaletami badań etnograficznych są bogatsze źródła informacyjne o życiu społecznym. Jeśli badanie dostarczy potrzebnych informacji może się okazać, że inne badania metodologiczne nie odniosły by takiego sukcesu. Gdy badacz  zrozumie grupę i ona mu zaufa może dowiedzieć się więcej o jej zachowaniach, strukturze i obyczajach, które są potrzebne w badaniu. Etnografię zalicza się do badań jakościowych (badania jakościowe mają na celu przyjrzenie się „światu zewnętrznemu”, czyli rzeczywistości badanej w jej naturalnym otoczeniu, a także opis, interpretację i wyjaśnianie zjawisk społecznych z perspektywy wewnętrznej na wiele rozmaitych sposobów) gdyż jej celem jest subiektywne zrozumienie i zinterpretowanie sytuacji a nie gromadzenie ilościowe danych. Badacz w tej metodzie badawczej ma większą swobodę niż inne metody badawcze.

Badania odbywające się w terenie niosą za sobą wiele ograniczeń. Eksplorator może jedynie badać niewielkie grupy i społeczności, gdyż dostarczają one więcej istotnych informacji o badanym temacie. Jednym z czynników, które są istotne jest zdobycie zaufania badanych przez badacza. Bez umiejętności nawiązywania więzi z badanymi, badanie nie zakończy się ze skutkami pozytywnymi. Jednocześnie eksplorator nie może zbyt mocno związać się z grupą, gdyż stracił by perspektywę zewnętrznego obserwatora.

Źródło:

  1. A. Giddens: Socjologia. Wydawnicwo naukowe PWN: Warszawa 2010, s. 667.
  2. U. Flicka: O serii Niezbędnik badacza. W: G. Gibbs: Analizowanie danych jakościowych. Wydawnictwo Naukowe PWN: Warszawa 2011
  3. Słownik socjologii i nauk społecznych. Oxford. Wydawnictwo naukowe PWN: Warszawa 2004, s.80
  4. K. T.Konecki, P. Chomczyński: Słownik socjologii jakościowej. Wydawnictwo DIFIN: Warszawa 2012, s.79,80,81.
  5. Encyklopedia socjologii. Tom 3. Oficyna naukowa: Warszawa 2012, s.158.

 

autor: Judyta Gralka

One thought on “Pojęcia tygodnia: ETNOGRAFIA”

  1. Warto zauważyć jeszcze, że w historii rozwijania się badań etnograficznych rozróżniamy poszczególne jej etapy, do których należą:
    1. Badania gabinetowe – poszukiwali oni wiedzy na temat badanej społeczności przez pozyskiwanie informatorów posiadających dużą wiedzę na temat danej wspólnoty bez wychodzenia w teren, prowadzili badania ze swojego gabinetu i biblioteki. Pomoc stanowiły dla nich książki lub informacje jakie uzyskali w wywiadach z wędrowcami czy kupcami, którzy powrócili ze swych wypraw. Do takich badaczy zaliczyć można: Edwarda Burneta Tylora, Jamesa George’a Frazera.
    2. Badania na werandzie – na tym etapie badacze obserwują badaną społeczność jednak nie wychodzą w teren, nie wchodzą w żadne interakcje z badaną grupą, a swoją wiedzę pozyskują od informatorów takich jak wódz plemienia, kupiec, itp. Obserwacja ta nazwana została „werandową” z powodu spotykania się Selligmana z informatorami właśnie na werandzie jego domu. Do takich badaczy zaliczyć można: Charlesa Selligmana i Luisa Henry’ego Morgana.
    3. Badania z namiotu – badania terenowe intensywne zapoczątkowane zostały przez Bronisława Malinowskiego. Nazwa została zaczerpnięta ze sposobu w jaki badacz ten obserwował badaną społeczność, zamieszkał on w namiocie na okres 2 lata i właśnie z owego namiotu obserwował życie tubylców w wiosce, patrząc na nie od wewnątrz, ucząc się języka i wchodząc w interakcje z członkami plemienia.

    Warto też wiedzieć o znanych badaniach etnograficznych w socjologii, którymi zajmowali się:
    a). Nels Anderson “The Hobo” – badanie włóczęgów
    b). Luis Wirth “The Getto” – badania społeczności żydowskiej
    c). Paul Cressey “ The taxi Dance Holl” – badania społeczności tancerek w nocnym klubie
    d). William Foote Whyte “Street Corner Society” – badanie włoskiej społeczności w Bostonie

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *