Pojęcie tygodnia: KONFLIKT POKLASOWY

konflikt poklasowy R. Dahrendorfa.

Krytyka marksowskiej teorii kapitalizmu i dialektyki zmian formacji. Pojęcie kapitalizmu jest teoretyczną hipostazą: realnie nie istnieją społeczeństwa kapitalistyczne. Natomiast tym co realnie istnieje są przemiany w sensie technologiczno-materialnym oraz w zakresie praw politycznych, które nie zawsze pozostają ze sobą w ścisłym związku. Pisząc o nowoczesnym konflikcie społecznym i najważniejszych rewolucjach kapitalizmu społecznym Daherndorf zajmuje się dwoma równoległymi wątkami: społeczno-politycznym i społeczno-ekonomicznym, odwołując się do metafory dwóch miast, rządzonych przez burżuazję z jednej strony i obywateli z drugiej. Pierwszych postrzega jako heroldów wzrostu gospodarczego, drugich jako rzeczników równości społecznej. Uznaje, że wbrew temu, co chciał Marks, to burżuazja okazała się rewolucyjną klasą społeczną.

Zasoby, uprawnienia, szanse życiowe. Paradoks Martineza. Uprawnienia są społecznie zdefiniowanymi środkami dostępu do zasobów. Nie są ani dobre, ani złe, mają charakter jakościowy, nie stopniowalny i niepodzielny. Zasoby mają natomiast charakter ilościowy, stopniowalny. Historia zna przypadki mnożenia zasobów bez uprawnień, oraz uprawnień bez zasobów. Szanse życiowe są produktem jednych i drugich: mają charakter potencjalny i zawierają element wolnego wyboru. To właśnie rozwój szans życiowych może być miernikiem „postępu” i „dobrobytu”.

Społeczeństwo pracy i zatrudnienie jako klucz do szans życiowych w społeczeństwie pracy. Oddzielenie obywatelskości od zatrudnienia było postępem (wolność do niepracowania). Jednakże długotrwałe pozostawanie bez pracy podnosi kwestie uprawnień. Konsumpcja jawi się jako podstawowy desygnat przynależności do społeczeństwa obywatelskiego. Konflikt pojawia się pomiędzy tymi, którzy strzegą swojego poziomu konsumpcji, czyli klasą średnią, a tymi którzy zostają pozbawieni możliwości konsumowania (podklasą), odmawiają więc legitymizowania podstaw społeczeństwa. Rodzi to ryzyko anomii (bezkarne naruszanie norm) i rozpadu więzi (rozruchy, getta).

Konflikt prowadzi do zmian systemowych w zależności od relatywnej siły grupy: dominującej i podporządkowanej.

Bibliografia: 

R. Dahrendrof, ” Nowoczesny konflikt społeczny”, wyd. Czytelnik, Warszawa 1993.

B. Szlachty, ” Słownik społeczny” wyd. WAM, Kraków 2004.

J. Szacki, „Historia myśli socjologicznej. Wydanie nowe” Warszawa 2002

autor: Angelika Chronowska

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *