Sylwetka miesiąca: GEORG SIMMEL

Georg Simmel urodził się 1 marca 1858 w Berlinie i zmarł 28 września 1918 roku w Strasburgu, niemiecki filozof, eseista, teoretyk kultury i socjolog. Do dnia dzisiejszego uważany jest za jednego z najważniejszych klasyków w socjologii.

Życie i działalność

Georg Simmel urodził się w bogatej rodzinie żydowskiego pochodzenia, jako najmłodszy z siódemki rodzeństwa. Oddany został w opiekę wujkowi Juliusowi Friedländerowi, który po swej śmierci pozostawił Simmlowi cały swój majątek, dzięki któremu zyskał on stabilność i niezależność finansową.

Środowisko religijne, w którym się wychował, było złożone i pomimo tego, że z czasem jego rodzina przeszła z judaizmu na protestantyzm, to przez większość swojej kariery odczuwał on negatywne skutki antysemityzmu, szczególnie jeśli chodzi o pracę na uniwersytecie, o którą zabiegał, a której nie chciano mu dać.

Jego zainteresowania obejmowały wiele dziedzin tak, że po krótkich studiach historii i psychologii na Uniwersytecie w Berlinie powziął decyzję o zajęciu się filozofią. W 1881 udało mu się obronić doktorat na Uniwersytecie Berlińskim. Jego pierwsza akademicka rozprawa dotyczyła psychologicznych i etnologicznych źródeł muzyki, ale odrzucono ją i zasugerowano, aby zastąpił ją wcześniej napisanym esejem o Kantowskim pojmowaniu materii. W 1885 roku uzyskał wyższy stopień naukowy, dający możliwość nauczania uniwersyteckiego. Po tej habilitacji wykładał na Uniwersytecie w Berlinie przez 15 lat gromadząc na swoich zajęciach spore grona słuchaczy. W 1890 roku poślubił Gertrudę Kinel, malarkę, która sama, podobnie jak Simmel, zajmowała się filozofią i publikowała swoje prace jako Gertrud Simmel lub jako Marie-Luise Enckendorf. Georg i Gertruda Simmelowie mieli jednego syna, Hansa Eugena, który później został profesorem medycyny w Jenie. W końcu w 1901 roku udało mu się otrzymać stanowisko profesora nadzwyczajnego, jednak wciąż bez katedry i bez możliwości posiadania swoich doktorantów. Szanse na katedrę zmniejszał oprócz antysemityzmu także fakt, że pracował w zupełnie inny sposób niż panująca ówcześnie norma naukowa, był outsiderem w środowisku akademickim, a dla wielu intelektualistów w tamtym czasie, stanowił on inteligentnego człowieka, który wypowiada się w dziedzinie, w której nie ma fachowego wykształcenia.

Mimo znacznego dorobku naukowego, bowiem opublikował ok. 15 prac naukowych i ok. 200 artykułów, przez co znany był w całej Europie i Ameryce, długo musiał zabiegać o stanowisko profesora zwyczajnego, aż w końcu w 1914 roku, kilka lat przed jego śmiercią, dostał propozycję płatnego stanowiska na uniwersytecie, leżącym na granicy Strasburga. Opuścił Berlin z ciężkim sercem i nie zdążył już do niego powrócić, zmarł na raka wątroby, niedługo przed zakończeniem wojny.

Do jego wybitnych dzieł należą:

  • Über soziale Differenzierung. Soziologische und psychologische Untersuchungen (1890)

  • Filozofia pieniądza (1900)

  • Zagadnienia filozofii dziejów (1904)

  • Kant (1905)

  • Socjologia (1908)

  • Filozofia kultury (1916)

  • Grunfragen der Soziologie (1917)

Poglądy i koncepcje

Poglądy Simmla na dziedzinę socjologii zaliczyć można było wówczas do oryginalnych, ponieważ zrywał on ze, jego zdaniem, zbyt szerokim definiowaniem socjologii jako nauki o społeczeństwie. Uważał on, że definicja ta nie odróżnia przedmiotu zainteresowań socjologii od innych nauk społecznych. Po za tym nie zgadzał się również z pojmowaniem społeczeństwa, które miałoby być zewnętrzne wobec jednostki. Wprowadził zatem pojęcie „uspołeczniania”, które stanowi ogólny proces interakcji i wzajemnego oddziaływania pomiędzy ludźmi, gdzie towarzyskość stanowi jego zabawową formę. Definiuje je następującą:

„Uspołecznianie zatem stanowi urzeczywistniającą się na niezliczone sposoby formę, w której jednostki wiedzione tymi potrzebami – namacalnymi bądź idealnymi, krótko- lub długotrwałymi, świadomymi i nieświadomymi, będącymi przyczyną albo celem działania – tworzą jedność mogącą potrzeby te zaspokoić”

(„Socjologia”)

Samej dziedzinie socjologii wyznaczył badanie właśnie tych, jego zdaniem, trwałych stosunków międzyludzkich, różnego rodzaju form interakcji, które są niezależne zarówno od kontekstu historycznego jak i psychologicznego.

Takie poglądy Simmla stanowiły początek dla socjologii formalnej, jednej z trzech przez niego wyróżnionych (obok socjologii ogólnej i socjologii filozoficznej), której to uznano go za prekursora. Nie można jednak powiedzieć, żeby zbudował nowy system społeczny, ani nawet nie stworzył nowej metody badawczej, a mimo to jego wpływ na socjologię był duży i wieloaspektowy, nie ograniczał się tylko do samej socjologii formalnej. Jego teorie wykorzystywano w wielu późniejszych badaniach i tworzeniu nowych dziedzin socjologii, wszystko dlatego, bo interesował się wieloma dziedzinami życia społecznego i analizował wiele problemów, czym przetarł wiele szlaków, którymi później wielu socjologów mogło podążyć i podąża aż do dnia dzisiejszego. Samo to stanowić może o jego wielkości.

Bibliografia

  1. Encyklopedia socjologii, Oficyna Naukowa, tom S-Ż, Warszawa, 2002

  2. Socjologia. Przewodnik encyklopedyczny, PWN, Warszawa, 2008

  3. Słownik socjologii i nauk społecznych, Oxford, PWN, Warszawa, 2004

  4. Jerzy Szacki: Historia myśli socjologicznej. Wyd. 2. Warszawa: PWN, 2002, s. 447-457

  5. Elanie Baldwin, Brian Longhurst, Wstęp do kulturoznawstwa. Kultura wizualna, Zysk i S- ka Wydawnictwo s.j., Poznań 2007.

  6. Pisma socjologiczne, wybór, oprac. i wprow. Heinz-Jürgen Dahme i Otthein Rammstedt; przekł. Małgorzata Łukasiewicz; wstęp do wyd. pol. Jerzy Szacki, Warszawa 2008, Oficyna Naukowa

  7. Socjologia, Biblioteka Socjologiczna, PWN, Warszawa 2005

 

One thought on “Sylwetka miesiąca: GEORG SIMMEL”

  1. Caminha a Hidrojato ou Hidrojateamento com Alta Pressão
    em Colombo – PR. Hidrojato para limpeza industrial é um sistema com emprego a fim de que desobstruir e também assear redes e
    também ramais a esgoto, caixas de adiposidade, caixas d’chuva, tubulações, tanques,
    redes com águas pluviais e também esgotos, entre muitos outros.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *