Pojęcie tygodnia: WYOBRAŹNIA SOCJOLOGICZNA

C. Wright Mills był zarówno socjologiem, jak i filozofem społecznym. Wychodząc od problematyki wolności i racjonalności człowieka w świecie współczesnym krytycznie analizował to wszystko, co utrudnia emancypację i autentyczną rozumność istoty ludzkiej w życiu społecznym. Zajmował się głównie tematyką struktury społecznej oraz refleksją nad intelektualną, moralną i polityczną rolą nauk społecznych. Sam preferował określenie „badania społeczne” we współczesnym świecie.

Mills był twórcą terminu wyobraźnia socjologiczna, który rozwinął w książce z 1959 r. pod tym samym tytułem, uznawanej za jedną z najbardziej wpływowych publikacji w socjologii XX wieku. Za pomocą tego pojęcia chciał poszerzyć spojrzenie jednostek na rzeczywistość, zazwyczaj ograniczone do najbliższego kręgu społecznego.

Socjolog uważał wyobraźnie socjologiczną jako „najbardziej potrzebną cechę umysłu”. Polega ona na zdaniu sobie sprawy i wyciągnięciu wszystkich konsekwencji z faktu, że – jak pisali już starożytni filozofowie – człowiek jest istotą społeczną. Człowiek żyje wśród innych ludzi. W świecie, jaki zbudowali mu ludzie żyjący wcześniej, których działania pozostawiły trwałe efekty w postaci zasobów materialnych i urządzeń cywilizacyjnych, instytucji politycznych i ekonomicznych, form rodziny, reguł moralnych i obyczajowych, przekonań i poglądów i wszelkich innych aspektów społeczeństwa. Do tego zastanego świata każdy z nas ma możliwość stworzyć coś nowego, dodać coś od siebie. Trzeba również pamiętać, że tworzymy ten świat w sposób niezamierzony. Naszym zadaniem jest tworzenie społeczeństwa dla innych pokoleń, które przyjdą po nas.

Zdaniem Mills’a socjologia ma wiele praktycznych zastosowań w życiu. Rozwinął swoją ideę w terminie wyobraźni socjologicznej:

  • Świadomość różnic kulturowych

  • Ocena skutków działania

  • Samopoznanie

Wyobraźnia socjologiczna to:

  • Świadomość własnej pozycji i roli w strukturze społecznej jako umiejętność postrzegania samego siebie pomiędzy innymi osobami, swojego miejsca w szerszej społeczności i zachodzących pomiędzy nimi relacji i powiązań.

  • Umiejętność postrzegania siebie samego jako dziedzica długotrwałej tradycji przekazywanej i ulepszanej.

  • Umiejętność postrzegania samego siebie, tego jak działamy i funkcjonujemy w społeczeństwie- mamy większy mamy wpływ na naszą przyszłość. Jesteśmy twórcami przyszłego społeczeństwa.

Wyobraźnia socjologiczna jest najbardziej pożyteczną formą samoświadomości człowieka.

Umożliwia ona wzięcie pod uwagę tego, jak jednostki, kierując się swym codziennym doświadczeniem, często fałszywie rozumieją swoje pozycje społeczne. 

Stosując pojęcie ‘wyobraźni socjologicznej’ musimy podchodzić z dystansem do otaczającego nas świata, również do czynności wykonywanych codziennie, lecz nie uchroni nas przed troskami dnia codziennego. Ludzie są tego świadomi i próbują zrozumieć zaistniałe troski, dlatego zamykają się w prywatnych orbitach swojego życia.

„Wyobraźnia socjologiczna umożliwia nam zrozumienie historii i biografii oraz zachodzących w społeczeństwie relacji między nimi. Takie jest jej zadanie i obietnica” (Mills 2005: 12-13).

Źródło:

  1. http://www.socjologia.amu.edu.pl/isoc/userfiles/5/PS_-_W1ok.pdf  podgląd strony 27.02.2014

  2. Piotr Sztompka i Marek Kucia, Wstęp [w:] Socjologia. Lektury, pod redakcją Piotra Sztompki i Marka Kuci, Znak, Kraków 2005, s. 5-6

  3. Charles Wright Mills, Obietnica  [w:] Socjologia. Lektury, pod redakcją Piotra Sztompki i Marka Kuci, Znak, Kraków 2005, s. 11-17.

  4. C. Wright Mills, Wyobraźnia socjologiczna. Janusz Mucha (red)  PWN, Warszawa 2007.

autor: Judyta Gralka

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *