Sylwetka miesiąca: JÓZEF CHAŁASIŃSKI

Józef Chałasiński , socjolog polski, profesor i redaktor Uniwersytetu Łódzkiego.
Data urodzenia :17.02.1904
Data śmierci: 1979

Józef Chałasiński urodził się we wsi Rudnik na Lubelszczyźnie. Ogromny wpływ na jego drogę życiową miało wychowanie w duchu szlachecko – inteligenckiej kultury oraz wychowanie z rówieśnikami z tej samej wsi. Szybko był zmuszony radzić sobie sam gdyż jego matka zmarła niedługo po jego urodzeniu a ojciec zaś gdy był w klasie czwartej. Dawał korepetycje oraz był zaangażowany w działanie w Młodzieżowej Organizacji Narodowej, gdzie wydawał wspólnie z kolegami szkolną gazetkę” w przyszłość”. Czasy niespokojnej sytuacji mocno na niego oddziaływały , gdyż w roku 1920 jako siedemnastoletni młodzieniec wstąpił do wojska.

W 1923 roku otrzymał maturę. Rozpoczął studia w Poznaniu. Jednak te matematyczne studia zostały przez niego zmienione na językoznawstwo a później ponownie zmienione na psychologie ostatecznie drogą przypadku studiował socjologię, Wydarzyło się tak ze względu na udzielanie korepetycji synowi Floriana Znanieckiego, który jak się okazało w latach późniejszych wywarł na Józefie Chałasińskim ogromne wrażenie. Już jako aktywny student był prezesem Koła Socjologicznego oraz publikował prace o tematyce socjologii wychowania.

Od Znanieckiego przejął poglądy dotyczące społecznej misji socjologicznej i jej ważności. Widział potrzebę instytucjonalizacji  nauki  oraz metodologiczną zasadę współczynnika humanistycznego oraz używania w badaniach metody dokumentów osobistych. Odróżniał się od Znanieckiego pod względem, że w przeciwieństwie do niego  nie stawiał sobie za cel by wypracować  uniwersalny systemu socjologicznego. Dla niego ważniejsze było rozumienie otaczającej go rzeczywistości kulturowo-społecznej. Teoria była przez niego traktowana instrumentalnie.

Zainteresowanie oraz główny nurt rozwijany przez Chałasińskiego to socjologia wsi ,wychowania, narodu i kultury, zajmował się również historią myśli socjologicznej i kultury polskiej. Skupiał się na opisie  historyczno-społecznego kształtowani się nowoczesnego społeczeństwa polskiego. Dużo prac monograficznych zostały poświęcone tematyce wychowania a później wydane jako podręczniki(Społeczeństwo i wychowanie).

Jest autorem takich dzieł jak : Młode pokolenie chłopców. Drogi awansu społecznego robotnika, Szkoła w społeczeństwie amerykańskim. Jego  aktywność pisarska zaowocowała w 700 pozycji .Czasy PRL-u spowodowały duże ograniczenia w swobodzie wypowiedzi ale mimo wszystko starał się pisać i wydawać swoje prace oraz brać udział w życiu społeczno-kulturalnym.

Niespokojne czasy w jakich żył zmusiły go do odbudowy socjologii. Śmierć Stefana Czarnowskiego w 1937 roku oraz Ludwika Krzywickiego w roku 1941 oraz wyjazd z kraju Znanieckiego  w 1939 sprawiły, że po II wojnie był czołową postacią socjologii polskiej. Rok 1945 rok w kwietniu przyniósł mu propozycje objęcia katedry na utworzonym Łódzkim Uniwersytecie. W latach 1944-1950 za sprawa Józefa Chałasińskiego Łódź stała się stolicą socjologii w Polsce. Został redaktorem naczelnym „Przeglądu socjologicznego”. Rozwój socjologii w Polsce był dla niego misja  kontynuacji spuścizny jaką przejął po Florianie Znanieckim.


Bibliografia:

  1. Encyklopedia socjologii A-J, oficyna naukowa , Warszawa 1998,s.73,74,75,76

  2. Włodzimierz Wincławski, Słownik Biograficzny Socjologii Polskiej A-H,WYDAWNICTWO NAUKOWE PWN 2001,S.81,82,83,84,85

 

autor: Elżbieta Szewczyk

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *