Pojęcie tygodnia: DESYGNAT

Desygnaty według definicji słownikowych to przedmioty, które posiadają nazwy i stosując daną nazwę w myślach wiemy, jak dany przedmiot wygląda.

Mówiąc krzesło nasz rozmówca zorientuje się i w myślach wyobrazi przedmiot określany tą nazwą. Z kolei, jeśli mamy w ręku książkę „Historia myśli socjologicznej”, to jest to desygnat nazwy „książka”. Natomiast to, na czym akurat w tej chwili stoimy, siedzimy, czy leżymy jest jedyną w swoim rodzaju i jedyną w ogóle „kulą ziemską”, nazywaną przez nas potocznie „Ziemią”.

Mówiąc o zakresie nazwy mamy na myśli wszystkie przedmioty, które zakwalifikować można do danej nazwy, czyli tak, jak już wcześniej wspominałam mam w jednym ręku książkę Szackiego, a w drugim np.: książkę Nachmiasa i Babbiego, to wszystkie te książki i wiele więcej, znajdują się w zakresie nazwy „książka”. Mówiąc student zmuszeni jesteśmy się zastanowić, czy chodzi o kogoś, kto już ukończył studia, a jeśli tak, to podać zakres tej nazwy np.: student z roku 1997 r. lub z 2014 r.

Rozróżniamy również różne rodzaje nazw, do często spotykanych należą nazwy puste, które niczego nie oznaczają. jednak coś znaczą, np.: stupiętrowy dom – inaczej mówiąc, są to nazwy bezpodmiotowe, wyimaginowane, przedmiotów o takich cechach może po prostu nie być. Kolejnym rodzajem desygnatów są nazwy ogólne mające więcej, niż jeden desygnat np.: buty, z czym zgodzą się wszystkie Panie, bowiem butów na świecie są miliony, a każda z nas ma ich kilka, lub kilkanaście par w swojej szafie. Wyróżnia się jeszcze nazwy jednostkowe, które mają tylko jeden desygnat np.: Księżyc, Słońce czy wspomniana wcześniej Ziemia. Jednostkowych nazw nie utożsamia się z nazwami indywidualnymi np.: gdy powiemy „ten, co stłukł szybę”- nie jesteśmy w stanie powiedzieć, ani ilu ich było, ani nawet czy była to jedna osoba czy więcej, nie potrafimy także odpowiedzieć na pytanie, czy szyba została zniszczona za pomocą jakiegoś konkretnego przedmiotu czy też sama w wyniku zużycia ulegała zniszczeniu. Przedmioty indywidualne dotyczą nazw własnych, takich, które przypisane są tej konkretnej jednostce, jak np.: nasze imiona i nazwiska.

Na podstawie tego należy również zwrócić uwagę na indywidualny punkt widzenia, mówiąc Arystoteles wiemy, że chodzi o starożytnego filozofa, nie mówimy więc o nim „filozof starożytności” ponieważ prawdopodobnie jest to oczywistością. Jednak kiedy chcemy wypowiedzieć się o Arystotelesie jak o młodzieńcu ze względu na to, że kiedyś nim był, to jednak nie wchodzi to w zakres nazwy. W naszej wypowiedzi musimy ściśle określać zakres nazwy, tak aby nasza wypowiedź była zrozumiała i dogłębna.

Należy również wspomnieć, że istnieją nazwy zbiorowe tj. stado (agregat zwierząt) i wtedy nazwa odnosi się nie do pojedynczych rzeczy, lecz do agregatów – całości złożonych z części. Po za tym mamy nazwy abstrakcyjne, czyli takie które możemy sobie wyobrazić, chociaż ich nie dotkniemy bezpośrednio, jak emocje; konkretne, czyli takie, które mają bezpośrednie, realne odniesienie do przedmiotów, no i oczywiście nazwy złożone i proste.

 

Źródła
1.Słownik socjologiczny, K.Olechnicki, P.Załęcki, wydawnictwo GRAFFITI BC1998, s.44

2.http://pldocs.org/docs/index-9279.html?page=5 data wglądu 01.02.2014

 

 autor: Elżbieta Szewczyk

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *